Wat is TPE filament? Eigenschappen, voordelen & toepassingen

Ontdek wat TPE filament is, hoe flexibel het materiaal is en waarvoor je TPE gebruikt bij 3D printen.

Koppelprint

8/15/20263 min lezen

TPE is een verzamelnaam voor flexibele kunststoffen die de eigenschappen van rubber combineren met die van thermoplastisch materiaal. Bij 3D-printen wordt TPE gebruikt voor onderdelen die zacht, buigzaam en veerkrachtig moeten zijn.

Daardoor is TPE vooral geschikt voor toepassingen waarbij flexibiliteit en schokabsorptie belangrijk zijn.

Wat betekent TPE?

TPE staat voor Thermoplastic Elastomer.

Het bijzondere aan TPE is dat het materiaal flexibel is zoals rubber, maar tegelijkertijd door verhitting opnieuw gevormd kan worden zoals een thermoplastische kunststof.

TPE is geen enkele specifieke kunststofsoort, maar een brede materiaalgroep. TPU is bijvoorbeeld een veelgebruikte vorm van TPE.

Wat zijn de voordelen van TPE?

TPE heeft verschillende eigenschappen die het geschikt maken voor flexibele toepassingen:

Zeer flexibel
Rubberachtig gevoel
Goede schokabsorptie
Bestand tegen herhaald buigen
Goede slijtvastheid
Geschikt voor zachte onderdelen
Kan trillingen dempen
Vaak goed bestand tegen scheuren

De exacte eigenschappen verschillen per type TPE en per fabrikant.

Waarvoor kun je TPE gebruiken?

TPE is geschikt voor onderdelen die bewust flexibel moeten blijven.

Denk bijvoorbeeld aan:

Rubberen voetjes
Pakkingen
Dempers
Flexibele handgrepen
Beschermkappen
Doppen
Flexibele verbindingen
Wearables
Antisliponderdelen
Zachte prototypes
Schokabsorberende onderdelen

Het materiaal wordt vooral gekozen wanneer een harde kunststof zoals PLA of PETG te stijf is.

Hoe flexibel is TPE?

TPE is doorgaans zeer flexibel en kan zachter zijn dan veel gangbare TPU-filamenten.

De flexibiliteit wordt vaak uitgedrukt met een Shore-hardheid. Hoe lager de Shore-hardheid, hoe zachter en buigzamer het materiaal meestal is.

Omdat TPE in veel verschillende samenstellingen verkrijgbaar is, kunnen twee soorten TPE behoorlijk verschillend aanvoelen.

Op welke temperatuur print je TPE?

De ideale printtemperatuur hangt sterk af van het specifieke materiaal.

TPE wordt vaak geprint met een nozzletemperatuur van ongeveer 210 tot 240 °C.

Voor het printbed wordt meestal een temperatuur tussen ongeveer 30 en 60 °C gebruikt.

Controleer altijd de aanbevolen instellingen van de fabrikant, omdat verschillende TPE-soorten sterk van elkaar kunnen verschillen.

Is TPE moeilijk te printen?

TPE behoort meestal tot de moeilijkere filamentsoorten om mee te printen.

Door de hoge flexibiliteit kan het filament tijdens de invoer makkelijk buigen, samendrukken of vastlopen.

Voor betere resultaten helpt het om:

Langzaam te printen
Een Direct Drive-extruder te gebruiken
De filamentroute zo kort mogelijk te houden
Retractie beperkt te gebruiken
Het filament goed droog te bewaren
De extruderspanning zorgvuldig af te stellen

Hoe zachter het TPE, hoe lastiger het meestal wordt om betrouwbaar te printen.

Direct Drive of Bowden voor TPE?

Een Direct Drive-extruder is sterk aan te raden voor TPE.

Bij een Direct Drive-printer zit de extruder vlak bij de nozzle. Daardoor heeft het flexibele filament minder ruimte om te knikken of samen te drukken.

Met een Bowden-systeem kan TPE soms ook worden geprint, maar vooral bij zeer zachte varianten kan dit lastig zijn.

Wat is het verschil tussen TPE en TPU?

TPE en TPU worden regelmatig door elkaar gehaald.

TPE is een verzamelnaam voor thermoplastische elastomeren.

TPU is een specifieke soort TPE, namelijk thermoplastisch polyurethaan.

In de praktijk is TPU vaak iets eenvoudiger te printen omdat veel 3D-printfilamenten van TPU relatief stevig zijn. Andere TPE-varianten kunnen zachter en flexibeler zijn, maar daardoor ook moeilijker door de printer te voeren.

TPE of TPU?

Welke keuze het beste is, hangt af van het gewenste onderdeel.

TPU is vaak een goede keuze wanneer:

Je flexibel wilt printen
Relatief eenvoudig printen belangrijk is
Het onderdeel stevig én buigzaam moet zijn
Je nog weinig ervaring hebt met flexibele filamenten

TPE is interessant wanneer:

Je een zeer zacht onderdeel nodig hebt
Veel flexibiliteit gewenst is
Een rubberachtig gevoel belangrijk is
Je printer goed geschikt is voor zachte filamenten

Hoe bewaar je TPE-filament?

Veel TPE-soorten zijn gevoelig voor vocht.

Wanneer het filament vocht heeft opgenomen, kun je tijdens het printen last krijgen van:

Onregelmatige extrusie
Stringing
Slechtere oppervlaktekwaliteit
Kleine luchtbelletjes
Minder sterke lagen

Bewaar TPE daarom in een goed afgesloten verpakking met droogmiddel, zoals silica gel.

Voor wie is TPE geschikt?

TPE is vooral geschikt voor gebruikers die zeer flexibele onderdelen willen maken en al enige ervaring hebben met het afstellen van een 3D-printer.

Door de zachte eigenschappen vraagt TPE vaak meer aandacht dan PLA, PETG of zelfs TPU.

Met de juiste printer en instellingen is TPE echter zeer geschikt voor toepassingen waarvoor harde kunststoffen niet flexibel genoeg zijn.

Conclusie

TPE is een verzamelnaam voor flexibele thermoplastische materialen met rubberachtige eigenschappen. Het is ideaal voor onderdelen die zacht, buigzaam, slijtvast of schokabsorberend moeten zijn.

Voor pakkingen, dempers, antisliponderdelen en andere flexibele toepassingen biedt TPE mogelijkheden die met standaard harde filamentsoorten moeilijk te bereiken zijn.